Toen Piet hoorde dat hij zichzelf moest gaan katheteriseren, zag hij daar enorm tegenop

Dankzij begeleiding vanuit het Katheter Support programma van Coloplast ontdekte hij al snel dat het hem juist meer vrijheid en zelfstandigheid opleverde. Zijn verhaal laat zien hoe zorgprofessionals samen gebruikers stap voor stap ondersteunen.

Toen Piet (75) begin dit jaar van zijn uroloog in het ziekenhuis in Dordrecht te horen kreeg dat hij genoodzaakt was een operatie te ondergaan óf te gaan katheteriseren stond zijn wereld even op z’n kop. “Zelfkatheteriseren was de beste optie, maar daar schrok ik van”, vertelt Piet. “Ik ben niet zo’n held met dat soort dingen en dacht aanvankelijk ‘dat is hélemaal niets voor mij’. Ik zag er als een berg tegenop om te moeten katheteriseren.”

Rustige uitleg in vertrouwde omgeving

Vanuit het ziekenhuis nam continentieverpleegkundige Carla van Wijk contact op met Coloplast verpleegkundige Gerrinde ten Brink om te overleggen hoe zij Piet het beste konden helpen met het katheteriseren. Piet stond open voor een huisbezoek van Gerrinde, en zo geschiedde. “Als continentieverpleegkundige kom ik dagelijks bij mensen over de vloer voor het Katheter Support of het Peristeen Support programma. Bij Piet en zijn vrouw was het meteen gezellig, we dronken een kopje koffie aan tafel en hun leuke hond liet zich achter zijn oren kriebelen”, blikt Gerrinde terug. 

Samen met zijn vrouw woont hij landelijk en in zijn vrije tijd zet Piet zich in voor de kerk. Hij had last van blaasretentie, waarbij na het plassen een groot deel van de urine in zijn blaas bleef zitten. Soms met rugpijn tot gevolg. “Piet vertelde mij uitgebreid zijn verhaal. Al gauw bleek dat er behoorlijk wat weerstand bij hem zat tegen het katheteriseren. Dat mag er gewoon zijn. Met zijn toestemming mocht ik hem uitleggen hoe katheteriseren werkt, welke voordelen het heeft en ook wat er gebeurt als hij het niet zou doen. Op een oefenmodel liet ik zien hoe je kunt katheteriseren, qua techniek is dat niet ingewikkeld. Ik ben onder de Rotterdamse rook geboren en vertel eerlijk; dit is het gaatje, dit is de route, deze bochten neem je en dit kun je onderweg tegenkomen. Na mijn uitleg wilde Piet het voorzichtig gaan proberen.”

Opluchting

Piet vertelt: “Gerrinde gaf een duidelijke uitleg over de handelingen die ik had te verrichten. Over mijn eigen gêne heenstappend, ben ik het met haar begeleiding zelf gaan proberen. Mijn vrouw was er ook bij. Dat als het mij niet zou lukken, zij kon bijspringen.” Maar tegen zijn eigen verwachtingen in lukt het Piet prima zelf. Gerrinde: “Op het toilet vroeg ik aan Piet of hij nog eventjes wilde plassen, maar het was echt het topje van de ijsberg dat hij uitplaste. Na het katheteriseren ervaarde hij direct een opgelucht gevoel, want er kwam nog veel urine uit zijn blaas.”

180 graden gedraaid

Piet vertelt: “Gerrinde gaf een duidelijke uitleg over de handelingen die ik had te verrichten. Over mijn eigen gêne heenstappend, ben ik het met haar begeleiding zelf gaan proberen. Mijn vrouw was er ook bij. Dat als het mij niet zou lukken, zij kon bijspringen.” Maar tegen zijn eigen verwachtingen in lukt het Piet prima zelf. Gerrinde: “Op het toilet vroeg ik aan Piet of hij nog eventjes wilde plassen, maar het was echt het topje van de ijsberg dat hij uitplaste. Na het katheteriseren ervaarde hij direct een opgelucht gevoel, want er kwam nog veel urine uit zijn blaas.”

Mooi ontwerp

Na de gewenningsperiode is katheteriseren nu een fluitje van een cent voor Piet. “Het spreekwoord ‘oefening baart kunst’ is zeer juist”, zegt Piet lachend. “Ik katheteriseer 5 tot 6 keer per dag en dat gaat uitstekend.” Piet is ook erg tevreden over de Luja™ katheter. “De katheter met micro-oogjes is geweldig goed doordacht heel makkelijk en zonder pijn in te brengen. Ik kan mijn blaas nu volledig legen. Het is een mooi hulpmiddel.” 
Doordat hij zelf de regie heeft, kan hij zijn leven gewoon oppakken zonder dat plassen een belemmering hoeft te zijn. “Ik heb er alleen een klein hulpmiddel bij nodig, katheteriseren hoort er nu gewoon bij. Een ander heeft een wandelstok of kunstbeen nodig. Als ik van huis ga, neem ik altijd een kathetersetje mee. En er ligt er standaard één in de auto in het handschoenenkastje, voor als ik het vergeet.”

Eén team rondom de gebruiker

Gerrinde kijkt met veel plezier terug op het huisbezoek met Piet. “Het is mooi om te zien hoe goed hij is geholpen met het Katheter Support programma en hoeveel verschil de ondersteuning voor hem heeft gemaakt.” Daarbij is de samenwerking met de zorgprofessionals in de ziekenhuizen essentieel. “Carla van Wijk gaf de indicatie en vormt samen met de uroloog de voorschrijvende partij. Zij houden de regie over de behandeling. Hun aanwijzingen volg ik op, stem waar nodig af en koppel bevindingen en ontwikkelingen altijd terug.” Zo blijft iedereen betrokken en wordt de zorg rondom de gebruiker optimaal op elkaar afgestemd.

Na het huisbezoek bij Piet appte en belde Gerrinde nog een paar keer met hem. “Toen alles goed liep, heb ik hem overgedragen aan Judith, mijn Coloplast® Care collega. Als Judith het gevoel heeft dat er een kink in de kabel zit, dan neemt ze met mij en ik weer met Carla contact op. Op deze manier blijven patiënten, en in dit geval Piet, een poosje onder de paraplu van ons allen.”

Coloplast® Care

Al drie jaar werkt Judith Otte op de afdeling Coloplast® Care. Dagelijks spreekt ze mensen die vragen hebben over hun medische hulpmiddelen, tegen problemen aanlopen of een proefpakket aanvragen. “Ik was de gelukkige die contact met Piet mocht hebben”, vertelt Judith. “Wat een enthousiaste en levenslustige man is dat. Zijn verhaal laat prachtig zien hoeveel invloed zelfkatheteriseren kan hebben.”
Tijdens een vervolggesprek kijkt Judith niet alleen naar de technische kant. “Ik vraag bijvoorbeeld hoe vaak iemand katheteriseert en hoe dat gaat. Maar ik ben vooral benieuwd wat het betekent voor het dagelijks leven. Loop je ergens tegenaan?” Bij Piet hoorde ze vooral positieve veranderingen. "Hij vertelde hoeveel verschil het hem had gebracht. Dat hij beter sliep, meer energie had en een betere stemming had.” Piet: “Het contact met Judith voelde eigenlijk meteen zeer vertrouwd. Ik kon zonder gêne en schaamte overal makkelijk over praten, ook omdat zij vaktechnisch precies weet waar ik het allemaal over heb.”

Er is geen drempel

Judith wil mensen graag meegeven dat ze altijd contact mogen opnemen. "Soms aarzelen mensen, dat is jammer want wij zijn er juist om vragen te beantwoorden. In de loop der jaren hebben we alles al voorbij horen komen, en er bestaan geen rare vragen. Ik begrijp dat iemand een drempel kan ervaren om te bellen, maar wat mij betreft hoeft die er helemaal niet te zijn."

Of Piet nog een tip heeft voor mensen die twijfelen of huiverig zijn om te starten met zelfkatheteriseren? “Probeer het, en gun jezelf een paar dagen om eraan te wennen. Je zult merken, het is een verademing om dit hulpmiddel te gebruiken!”